MỘT ĐƠN VỊ CHỌN ĐÚNG HƯỚNG ĐI

           Được Sở Thuỷ sản cho tách riêng hoạt động và hạch toán độc lập từ năm 1991, Công ty xuất nhập khẩu thuỷ sản Đò Điệm lúc đầu chỉ có 130 công nhân, vốn liếng nhỏ, giá trị tài sản cố định 1,2 tỷ đồng trong đó còn nợ ngân hàng 750 triệu. Với điều kiện ấy, để duy trì mọi hoạt động của đơn vị đã rất khó khăn chưa nói đến việc mở mang sự nghiệp.

          Thế nhưng sau 5 năm vật lộn với cơ chế mới, Công ty chẳng những không bị bỏ lại phía sau mà còn tìm được hướng đi để ngày một xác lập vị trí xứng đáng của mình trong các đơn vị kinh tế Nhà nước ở Hà Tĩnh.

          Kể từ năm 1991 đến nay, Công ty liên tục hoàn thành kế hoạch. Giá trị sản phẩm của công ty ngày một tăng. Năm 1991 toàn công ty mới sản xuất được 800 USĐ thì đến cuối năm 1995 đã sản xuất được 1,7 triệu USD. Đến hết tháng 10 năm 1996, Công ty đã hoàn thành 100,4% kế hoạch- là năm Công ty về đích sớm nhất từ trước đến nay. Giờ đây với 320 công nhân trong đó 80% là nữ, Công ty đã tạo lập cho mình một cơ ngơi khang trang. Cơ sở vật chất, trang thiết bị đã được xây dựng đáng kể. Vốn tài sản cố định đã lên đến gần 5 tỷ đồng bao gồm văn phòng công ty, nhà xưởng, máy móc, phương tiện quản lý, trang thiết bị sản xuất, chế biến.v.v.. Vốn lưu động từ 14 triệu đã tăng lên1,2 tỷ đồng. Lương công nhân đã đạt bình quân 400 ngàn đồng / tháng. Trong khi nhiều đơn vị kinh tế tỉnh nhà gặp khó khăn trong sản xuất, , cả nước mất mùa về khai thác thuỷ sản, thì công ty vẫn đảm bảo phát triển, đó là điều đáng quý. Nhưng  vì sao công ty xuất nhập khẩu thuỷ sản Đò Điệm gặt hái được kết quả như vậy? Chúng ta có thể nhận thấy ở đây trên một số vấn đề sau:

       Trước hết Công ty đã quan tâm đúng mức đến người bạn hàng của mình, lấy việc đảm bảo uy tín với “ thượng đế ” làm nguyên tắc số một của đơn vị . Các mặt hàng chủ yếu của Công ty là mực lột da, mực ống, ngoài ra còn có tôm cua, ốc hương.v.v...Bạn hàng của Công ty chủ yếu là các nước Nhật, Mỹ, Đài Loan, thỉnh thoảng còn quan hệ với Thái Lan, Pháp. Để có chữ “ tín” với bạn hàng và làm ăn lâu dài , Công ty luôn theo dõi chặt chẽ sản phẩm, thông báo kịp thời định lượng hàng của Công ty với bạn, để trán những lô hàng lạm dụng nhẫn hiệu của Công ty mà không đảm bảo chất lượng.

       Công ty còn thường xuyên chăm lo đảm bảo quyền lợi mọi mặt của người lao động. Những  công nhân trực tiếp sản xuất đem lại giá trị cao, có khi được hưởng thu nhập từ 700.000 đến 3 triệu đồng / tháng. Đối với công nhân chế biến - dễ nhiểm bệnh nghề nghiệp, Công ty luôn chú ý công tác bảo hiểm, trả vượt ngày lương bình quân giúp họ có điều kiện chăm sóc sức khoẻ. Công ty còn thực hiện bao cấp cho nhà tre các khoản như ăn ca, điện, nước, nhà ở... Công nhân làm nhà, mua xe. Công ty khuyến khích cho vay không lãi 30% ssó tiền để họ có điều kiện cải thiện cuộc sống. Ngoài việc chăm lo đời sống vật chất , công ty đã chú ý chăm lo đời sống tinh thần cho công nhân. Công ty có phòng sinh hoạt văn hoá, công nhân có thể vui hát karaokê sau ngày làm việc đến tận 22 giờ trong ngày. Ngoài ra công ty còn có đội bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, cầu lông... Các đội có thể tham gia tranh giải hàng năm giữa các phân xưởng, khu gia đình với nhau, tạo nên một không khí phấn khởi, đoàn kết gắn bó.

          Một điều đáng nói đến là đảng uỷ và Ban giám đóc công ty luôn luôn phối hợp chặt chẽ, giúp giám đốc quản lý điều hành tốt nhất . Bộ máy quản lý của công ty giảm nhẹ tối đa. Toàn công ty không quá 4% gián tiếp. Giám đốc theo dõi sản xuất thông qua một hệ thống vô tuyến có thể quan sát, uốn nắn trực tiếp từng hoạt động của công nhân trong các phân xưởng.

         Công ty còn rất quan tâm đến công tác đối ngoại nhằm xác lập những mối quan hệ tốt với các cơ quan, đơn vị, địa phương tạo nên một môi trường thuận lợi cho mình yên tâm sản xuất. Hàng năm công ty còn bỏ ra hành trăm triệu đồng để góp vào quý phúc lợi chung cho xã hội, làm từ thiện nhân đạo, góp phần vào việc xây dựng cơ sở vật chất, phúc lợi, qũy tình nghĩa với các địa phương; chẳng hạn đóng góp cho quỹ Hội chữ thập đỏ, ủng hộ Cu Ba, đồng bào bị bão lụt, giúp các xã lân cận sữa chữa đường sá, nghĩa trang, xây dựng trường học, đền thờ...

       Những vấn đề nêu trên hẳn chưa phản ánh hết những điều đáng nói, song dù sao đó cũng là những nét đáng chú ý, giúp chúng ta hiểu thêm về một công ty đang vươn dần lên, trở thành một điểm nhỏ đáng tự hào của quê hương.

                                                                  Trần Quang Trung

                                                         Báo Hà Tĩnh 24 / 12 / 1996

Con đường cách mạng của Nguyễn Sỹ Sách

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÁP-VIỆT, NƠI KHẲNG ĐỊNH QUYẾT TÂM ĐI THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG CỦA NGUYỄN SĨ SÁCH

                                                         ---------

                                                                     

                                                                  

        Sinh ra trong một  gia đình nhà nho nghèo ở làng Tú Viên, xã Thanh Lương,  huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Nguyễn Sĩ Sách chịu ảnh hưởng lớn của truyền thống gia đình và quê hương cách mạng. Thân sinh của Nguyễn Sĩ Sách là một nhà nho cương trực, không bao giờ chịu khuất phục trước cường quyền, uy vũ của các quan lại thực dân và chính quyền phong kiến Nam triều. Hai lần đi thi Hương ông chỉ đỗ tú tài. Từ đó ông quyết tâm mở trường dạy học để có điều kiện rèn cặp con cái nên người. Nguyễn Sĩ Sách là con đầu lòng nên được cha chăm sóc, kèm cặp chu đáo. Ngay từ khi một tuổi anh đã được cha dạy học chữ hán và chữ Quốc ngữ.

      Nghệ An quê hương anh là nơi có nhiều người nổi tiếng, ham học, hay chữ với những tấm lòng nhiệt huyết cách mạng. Khi  trưởng thành anh đã không khỏi không chịu ảnh hưởng truyền thống nho học yêu nước, bất hợp tác với giặc. Những bậc thầy, bậc đàn anh của Nguyễn Sĩ sách như Phan bội Châu, Nguyễn Ái Quốc…mà tên tuổi của họ đã từng gắn bó hoà nhập với lịch sử dân tộc, luôn được Nguyễn Sĩ Sách trân trọng, ngưỡng mộ phấn đấu như những đệ tử trung thành.

      Nguyễn Sĩ Sách sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh một đất nước nô lệ; hàng ngày phải chứng kiến những cảnh bất công, tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc dã nung nấu thêm trong anh lòng nhiệt huyết cách mạng. Lúc anh ở độ tuổi thanh niên cũng là lúc có thể chứng kiến được những phong trào yêu nước mạnh mẽ của các tầng lớp nhân dân từ phong trào công nhân, nông dân đến phong trào trí thức học sinh đang phát triển mạnh mẽ nhất là vào những năm đầu của thế kỷ XX.

       Vốn có tư chất thông minh, lại được thân sinh quan tâm chăm sóc; Nguyễn Sĩ Sách đã sớm thể hiện năng khiếu cứng rắn, nhạy cảm về chính trị của mình. Năm mười một tuổi anh đã đỗ đầu kỳ thi tuyển sinh, mười ba tuổi đỗ thứ hai kỳ thi tiểu học, mười bảy tuổi đã thi đỗ Thành chung khoá đầu tiên của Trường trung học Thành phố Vinh, Nghệ An. Đây là tiền đề quan trọng giúp anh thấy rõ hơn con đường đang đi phía trước.

        Tuy nhiên, cũng phải đợi đến lúc anh tự lập vào đời, rời xa bố mẹ thì Nguyễn Sĩ Sách mới thể hiện được đầy đủ bản lĩnh của mình. Giữa năm 1924, sau khi thi đỗ Thành chung, Nguyễn Sĩ Sách được bổ dụng làm trợ giáo tại Trường tiểu học Pháp-Việt, Thị xã Hà Tĩnh. Có thể nói đây là bước ngoặt hết sức quan trọng trong cuộc đời hoạt động của anh. Bởi chính nơi đây với công việc của một trợ giáo anh vừa có điều kiện thuận lợi tiếp cận sách báo bổ sung kiến thức, tiếp nhận thông tin trong nước và thế giới, tiếp cận với các tổ chức yêu nước vừa có môi trường thầy giáo, học sinh đông đảo để tiếp xúc, đón nhận và truyền bá những quan điểm tiến bộ của mình. Cũng ở thời điểm này có 3 sự kiện tác động mạnh đến tình cảm và hành động của Nguyễn Sĩ Sách cũng như những thanh niên

đương thời đó là:

                 Từ sau cuộc cách mạng tháng mười Nga năm 1917 thành công, tiếp đến là sự ra đời của Quốc tế cộng sản, phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc của các dân tộc bị áp bức trên thế giới dâng lên một cách mạnh mẽ, tạo nên sự chấn động và có sức thu hút lớn các chính trị gia của các nước đang đấu tranh chống áp bức bóc lột để giành độc lập dân tộc.

                 Trong nước phong trào yêu nước phát triển, đặc biệt là phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam đang có những bước chuyển về chất, sau cuộc đấu tranh của hàng ngàn công nhân Ba Son, yếu tố đấu tranh tự giác đang ngày một rõ nét. Các tổ chức cách mạng của thanh niên từng bước được nhen nhóm đang có sức thu hút mạnh mẽ tầng lớp thanh niên trong nước.

                 Sau sự kiện vang dội của tiếng bom Phạm Hồng Thái- người thanh niên yêu nước Việt Nam bất chấp hiểm nguy ném tạc đạn vào tên Toàn quyền Đông Dương Méc-Lanh ở Sa Diện Trung Quốc, “báo hiệu bắt đầu thời kỳ đấu tranh dân tộc”⁽¹⁾. Trong các trường học ở Việt Nam, những quan đốc học thời Pháp hết sức miệt thị người Việt, thường xuyên răn đe, doạ nạt trấn áp thầy giáo học sinh có tư tưởng yêu nước, chống lại người Pháp càng giúp cho những trí thức có xu hướng tiến bộ có thêm điều kiện để nhận diện đúng hơn về cái gọi là “khai hoá văn minh” của chế độ thuộc địa của Pháp.

                Những tác động trên đã khiến cho Nguyễn Sĩ Sách càng thêm quyết tâm chọn lựa con đường cách mạng của mình. Trước hết anh ra sức tìm hiểu các biến động về chính trị xã hội, háo hức bí mật tìm đọc sách báo tiến bộ, thăm dò hoạt động cứu nước và quan hệ mật thiết với các bậc sĩ phu yêu nước đương thời. Thông qua việc tiếp xúc, tìm hiểu sách báo, anh dần dần có ý thức về những gì đang diễn ra trong xã hội Việt Nam. Từ đó anh hăng hái tham gia mọi hoạt động cách mạng. Tháng 7 năm 1925 Nguyễn Sĩ Sách được gia nhập Hội Phục Việt, đây là tổ chức cách mạng đầu tiên mà anh được tham gia do các phần tử trí thức yêu nước sáng lập. Nguyễn Sĩ Sách vốn là một con người bộc trực, như cụ Đặng Thai Mai đã từng nhận xét: “lời nói cũng như tâm hồn anh là cả một khối lửa, anh ít nói nhưng suy nghĩ nhiều, bởi vậy tiếng nói của anh có sức nặng”. Được đoàn thể giao nhiệm vụ xây dựng tổ chức và truyền bá tư tưởng yêu nước trong trường học và địa bàn thị xã Hà Tĩnh; anh hăng hái lao vào hoạt động một cách tích cực. Anh chọn trường Tiểu học Pháp Việt làm vườn ươm những nhân tố tích cực cách mạng đầu tiên; bí mật tìm đọc sách báo tiến bộ từ Pháp gửi sang và dịch ra tiếng Việt những bài  quan trọng để tuyên truyền rộng rãi trong đội ngũ học sinh và                     -------------------------------

(1) Những mẫu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb ST, H, 1975, trang 62

  thầy giáo có tinh thần yêu nước. Chẳng bao lâu anh đã xây dựng được một số hội viên tích cực trong đó có có cả những thầy giáo như Nguyễn Trí Tư, Hoàng Đức Thi và học sinh như Trần Tích Thiện, Nguyễn Công Hoạch, Lê Bá Cảnh, Nguyễn Huy Lung, Nguyễn Đình Chuyên…

          Từng bước lao vào hoạt động anh dần dần phân tích những hành động, quan điểm của các nhà cách mạng tiền bối. Anh đã tìm gặp và chất vấn cụ Phan Bội Châu về bài luận : “Pháp Việt đề huề “ của cụ. Dẫu rất kính trọng cụ Phan,

 Nhưng anh vẫn khẳng định “Pháp Việt đề huề” là mâu thuẩn  với tư tưởng chống Pháp của Cụ Phan Bội Châu. Từ những bài học đầu tiên, Nguyễn Sĩ Sách càng trở nên cứng rắn và dứt khoát trong thái độ của mình. Anh quyết tâm đấu tranh đòi một sự bình đẳng, công bằng; phản đối những điều bất công, những hành động ngang ngược, thô bạo, bỉ ổi của quan chức và binh lính người Pháp đối với người Việt nam. Nguyễn Sĩ Sách đã kích sâu cay chiêu bài “bảo hộ”, chính sách “ khai hoá văn minh” của Thực dân Pháp và thái độ đê hèn của bọn vua quan phong kiến tay sai. Anh vận động thân sinh đốt đạo sắc “Hàn lâm đại chiếu” của chính vua Khải Định ban cho để tỏ nổi bất bình đối với tên vua “đớn hèn, bất lực và ngu dốt”. Những thái độ phản kháng đầu tiên trên đây đã thể hiện rõ một lập trường dứt khoát bất hợp tác với chế độ thuộc địa phong kiến đương thời của Nguyễn Sĩ Sách.

                  Cao hơn nữa đó là thái độ chống trả những sự đe doạ, quát nạt của bọn đại diện cho bộ máy thống trị thực dân từ Hiệu trưởng nhà trường,  Đốc học, Nha học chính Trung kỳ đến Công sứ Trung kỳ… Khi biết được những hoạt động yêu nước của Nguyễn Sĩ Sách, Hiệu trưởng Trường tiểu học Pháp-Việt thị xã Hà Tĩnh Tôn Thất Cổn đã tìm cách đưa anh vào “khuôn phép” như những giáo viên khác; hăm doạ anh phải theo sự sai khiến của y. Anh cự tuyệt mọi sự ràng buộc vô lý đó. Tên Đốc học và Công sứ Hà Tĩnh đã nhiều lần gặp anh, khuyên anh là thầy giáo còn non trẻ, hãy dẹp bầu nhiệt huyết ấy lại và nên đi theo hướng chăm lo trau dồi nghề nghiệp. Chúng ve vuốt anh về những tiền đồ phía trước đang rộng mở, chờ đón anh. Anh từ chối tất cả và tiếp tục hành động theo suy nghĩ của mình. Giám đốc Nha học chính Trung kỳ Đề-lê-xi phải gọi anh vào Huế và lên mặt kẻ cả:

       - Anh là đứa con được nước mẹ đại Pháp đào tạo, tại sao anh dám vô lễ cãi lại các bậc quan trên và có những hành động phản bội?

       Nguyễn Sĩ Sách thẳng thừng bác bỏ những buộc tội vô lý của Đề-lê-xi:

-         Tôi làm việc nghĩa. Tôi chống lại những những người làm việc thiếu đạo

đức. Sao các ông lại bảo tôi phản bội?

       Tức giận, Đề-lê-xi định giở thói hành hung, Nguyễn Sĩ Sách vớ chiếc ghế đang ngồi giơ lên chống đỡ rồi rời khỏi phòng làm việc của hắn.

       Thuyết phục, đe doạ không được; Nha học chính Trung kỳ đã buộc phải điều Nguyễn Sĩ Sách chuyển vào làm trợ giáo tại Trường tiểu học Pháp-Việt Phú Vang

gần Kinh đô Huế. Không chịu nổi trước những bất công trái ngược và cam chịu trói mình dưới sự khống chế của bọn thực dân đế quốc, chỉ một thời gian  Nguyễn Sĩ Sách đã từ bỏ nghề dạy học về quê tham gia hoạt động cách mạng. Bị bọn mật tham theo dõi, anh phải xin thi vào ngành đường sắt rồi làm thư ký xe lửa Đà nẵng. Căm phẩn thái độ hống hách của viên kiểm soát xe lửa người Pháp, anh lại bỏ việc về Vinh tham gia mở hiệu “ Tam kỳ thư quán” phát hành sách báo tiến bộ và tìm cách liên lạc với ban lãnh đạo Hội Hưng Nam để tham gia hoạt động cách mạng. Từ đây anh mới có cơ hội để xuất dương đi dự huấn luyện ở Quảng Châu và trở thành Bí thư Kỳ bộ thanh niên cách mạng đồng chí Hội Trung kỳ vào cuối năm 1927. Sau khi được đảm nhận trọng trách của đoàn thể giao cho, Nguyễn Sĩ Sách nhanh chóng trở thành đầu mối của đoàn thể. Anh liên lạc tiếp xúc với các tổ chức thanh niên cách mạng xúc tiến việc thảo luận để tiến tới việc hợp nhất thành lập Tổng hội trong nước. Đến tháng 7 năm 1929 Anh bị sa vào tay giặc, kẻ thù đã tra tấn anh một cách dã man nhưng anh vẫn giữ vững được khí tiết của một người cộng sản chân chính. Trong nhà tù đế quốc Nguyễn Sĩ Sách tiếp tục tổ chức anh chị em tù nhân đấu tranh, đòi yêu sách đảm bảo quyền lợi chính đáng cho tù nhân. Trước hành động phản kháng dữ dội của anh đối với tên chúa ngục, bọn tay sai đã sát hại anh khi anh chưa đầy 23 tuổi.

           Cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Sĩ Sách vẫn còn quá ngắn ngủi, song chỉ với 5 năm bước vào cuộc tranh đấu cho mục tiêu lý tưởng cách mạng, Nguyên Sĩ Sách đã để lại cho chúng ta một tấm gương sáng về ý chí quyết tâm, tinh thần quả cảm trước mọi âm mưu thủ đoạn của kẻ thù. Từ một thầy giáo trẻ với những kiến thức, vốn sống ban đầu còn ít ỏi, bước vào hoạt động cách mạng anh đã sớm trưởng thành, tiêu biểu cho một thế hệ thanh niên nhiệt huyết cách mạng. Tuy nhiên  tìm hiểu quá trình hoạt động, trưởng thành và sự chuyển biến căn bản trong tư tưởng của Nguyễn Sĩ Sách ta không thể không nhấn mạnh mốc lịch sử quan trọng về những ngày anh làm trợ giáo tại trường tiểu học Pháp-Việt thị xã Hà Tĩnh. Bởi chính nơi đây đã giúp Nguyễn Sĩ Sách nhận thức đúng  về bản chất của nhà trường dưới sự thống trị của người Pháp, được tận mắt chứng kiến những bất công, tàn ngược dưới chế độ thống trị của thực dân, được tiếp cận những tổ chức, cá nhân có tinh thần yêu nước chân chính… tất cả đó như những chất xúc tác hữu hiệu cuốn hút, thúc dục anh từ bỏ con đường dạy học để  hiến thân cho một sự nghiệp cao cả. Trường Tiểu học Pháp-Việt đã trở thành nơi quyết định, khẳng định quyết tâm đi theo con đường cách mạng của Nguyễn Sĩ Sách; đồng thời đánh dấu bước chuyển quan trọng về tư tưởng chính trị của Nguyễn Sĩ Sách: Từ một giáo chức trở thành hạt nhân của phong trào cách mạng, một đầu mối tập hợp lực lượng của các tầng lớp thanh niên trí thức, học sinh yêu nước tiến bộ lúc bấy giờ tại khu vực miền Trung nước ta   ./.

                                                          Th.S  Trần Quang Trung

                                                                       2009

Phụ nữ-hiện thân của hạnh phúc gia đình

PHỤ NỮ - HIỆN THÂN CỦA HẠNH PHÚC GIA ĐÌNH

TRONG THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ.

     Phụ nữ là lực lượng đông đảo hơn nửa phần của xã hội. Năng lực làm việc và trí thông minh " Không thua kém đàn ông". Ngoài ra phụ nữ còn có thiên chức mà người đàn ông không có, cho nên vị trí của người phụ nữ rất lớn.

      Trong thời đại mới một xã hội tốt phải được xây dựng trên cơ sở các tế bào tốt.- các gia đình văn minh hạnh phúc.; thì người phụ nữ càng có vai trò quan trọng. Xã hội ngày một phát triển, tuổi thọ bình quân tăng lên, gia đình trở thành một đơn vị kinh tế đã đặt ra yêu cầu cho mỗi gia đình phải có sự phân công điều hành và tổ chức chặt chẽ. Đã có một bộ phận, người phụ nữ quyết định toàn bộ những vấn đề trong gia đình. Song phần lớn gia đình còn lại, phụ nữ đóng vai trò như người tham mưu quan trọng nhất. Họ vừa hiến kế, vừa động viên, chuẩn bị điều kiện cho mọi thành viên tham gia thực hiện công việc gia đình. Lúc đó người đàn ông như là trụ cột chính để chủ trì và quyết định những khâu then chốt nhất. Những gia đình như vậy thường đảm bảo hạnh phúc, ổn định. Nếu mỗi thành viên không xác định rõ vị trí của mình thì ít nhiều có ảnh hưởng trở ngại đến tốc độ phát triển và sự bền vững của nó.

        Trong thời kỳ công nghiệp hoá, yếu tố vật chất tinh thần đều rất quan trọng và gắn bó mật thiết với nhau trong mọi gia đình. Vật chất quá thiếu thốn sẽ không có sự thoải mái tinh thần, ngược lại nếu điều kiện tinh thần không được chăm lo thoả đáng thì vật chất sẽ không còn có ý nghĩa. Hạnh phúc của mỗi gia đình không phát triển cùng chiều với sự giàu có. Trong thực tế có những gia đình khi điều kiện vật chất khấm khá đã học đòi hoang phí, dẫn đến sa sút về đời sống tinh thần, khủng hoảng và mệt mỏi. Không ít những gia đình cha mẹ có vị trí trong xã hội, vẫn không toại nguyện hoặc cô đơn khi con cái hư hỏng không thành đạt. Thậm chí có gia đình, chính thành viên này làm hỏng sự nghiệp của những thành viên khác do không giữ được giới hạn cần thiết. Phụ nữ chính là con người có vai trò lớn trong việc điều tiết giới hạn đó. Họ còn là người có vai trò bảo vệ vững chắc nhất thành quả của từng thành viên trong gia đình, để các thành viên phát huy  thế mạnh và vị trí của mình tránh được những nông nổi không cần thiết.

        Phụ nữ là người đầu tiên ủng hộ về mặt tinh thần các ý tưởng, ước mơ của người đàn ông trong gia đình. Những ý định của người chồng, con cái, không ai khác, trước hết được bày tỏ với người mẹ trong gia đình và người mẹ thường là người có thái độ đầu tiên. Sau đó họ còn phải tham gia quyết định kế hoạch, quy mô, bước đi v.v... của mỗi công việc lớn bé trong gia đình. Phụ nữ dù ở mọi cương vị khác nhau đều lo lắng theo dõi sát đến sự thành đạt, bước tiến của mọi thành viên. Bởi đó là mục tiêu cuộc đời của họ, kể từ khi tuyên bố khai sinh ra " một tế bào" mới của xã hội. Đây chính là một đặc điểm lớn của nền văn minh phương Đông - nền văn minh nông nghiệp lúa nước, mang đậm sự cấu kết chặt chẽ cả các thành viên trong cộng đồng xã hội nói chung, từng gia đình nói riêng.

         Trong mỗi gia đình nét đặc trưng văn hoá thường biểu hiện rất rõ dấu ấn bàn tay người phụ nữ. Sự gọn gàng, ngăn nắp, sự kín đáo trong phô trương, sự ấm cúng trong lạnh lùng...  tuỳ thuộc lớn ở người phụ nữ. Vì thế phụ nữ trở thành tấm gương tần tảo, hay lam hay làm, tận tuỵ chịu thương chịu khó để lại ấn tượng sâu sắc trong mỗi thành viên. Sự thiếu vắng người mẹ dù chỉ trong một thời gian, mỗi gia đình như cảm thấy hẩng hụt trống vắng không ai có thể thay thế được. Ở mỗi gia đình mối quan hệ hoà thuận giữa người bố và người mẹ là yếu tố căn bản nhất. Hạnh phúc hay bất hạnh đều bắt nguồn từ quan hệ vợ chồng. Mọi trục trặc xẩy ra trong cuộc sống thường ngày, người vợ có vai trò lớn trong việc điều tiết quỹ đạo của nó. Ngay cả khi sự việc xẩy ra từ phía người chồng thì chính người vợ, chứ không ai khác sẽ là người dẫn dắt, an ủi, tha thứ bằng sự độ lượng đặc biệt. Tục ngữ có câu:

                          " Chồng dận thì vợ bớt lời,

                           Cơm sôi bớt lửa chẳng đời nào khê"

      Trong quan hệ với con cái cũng vậy, tính trội của người cha là sự nghiêm khắc, tính trội của người mẹ là sự hiền từ bao dung, vì người con là một phần máu thịt của họ. Xưa các cụ vẫn bảo: " Con hư tại mẹ", "Con dại cái mang" . Sợi dây ràng buộc ấy là cơ sở để người mẹ có tiếng nói mãnh liệt đối với con cái. Ngay cả với trường hợp con cái có dấu hiệu tội lỗi, thì sự nghiêm khắc của người bố đôi khi chưa hẳn đã có hiệu quả bằng tiếng gọi của người mẹ để đưa chúng trở về với lẽ phải.

        Hiện nay trong công cuộc xây dựng đất nước, vị trí truyền thống của người phụ nữ chẳng những được duy trì mà còn được phát huy hơn do vị thế của người phụ nữ được nâng cao trong xã hội . Với 20% trong Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, hơn 5% trong số các trí thức lớn - Giáo sư, phó giáo sư, phụ nữ nước ta không những có vị trí lớn trong xã hội mà càng được khẳng định mình trong những gia đình hiện đại. Điều đó cho thấy phụ nữ thật xứng đáng là hiện thân của hạnh phúc gia đình- hạt nhân của các tế bào xã hội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

                                                          Trần Quang Trung

                                            Đặc san Phụ nữ Hà Tĩnh số 3/1999

Quan tâm hơn công tác Biên soạn Lịch sử trong lĩnh vực tư tưởng

QUAN TÂM HƠN CÔNG TÁC BIÊN SOẠN LỊCH SỬ

TRONG LĨNH VỰC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

       Mỗi người chúng ta ai cũng có một niềm tự hào chính đáng, những kỷ niệm về quê hương, đất nước - mảnh đất nơi mình đã được sinh ra và lớn lên; chắp cánh cho mỗi người trưởng thành, vươn tới những đỉnh cao của cuộc sống. Làm tốt công tác lịch sử sẽ giúp cho chúng ta có được những niềm tự hào chính đáng, tăng thêm những nhân tố bồi đắp cho nguồn sức mạnh tinh thần to lớn để chiến thắng mọi trở lực trên con đường vươn tới mục tiêu lý tưởng.

        Công tác lịch sử hiểu một cách đầy đủ hơn bao gồm cả việc sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và giáo dục truyền thống. Đây là một lĩnh vực rất quan trọng trong  công tác tư tưởng của Đảng. Người xưa vẫn dạy rằng: "Ôn cố nhi tri tân"- nghĩa là ôn cái cũ để biết mới. Vì vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm đầy đủ đến công tác lịch sử; coi đó là một bộ phận không thể tách rời trong công tác tư tưởng của Đảng và như một trong những yếu tố tạo nên nguồn sức mạnh to lớn để chiến thắng mọi kẻ thù.

       Không phải ngẫu nhiên mà các đồng chí lãnh tụ Đảng ta phần lớn đều am hiểu tường tận lịch sử dân tộc. Lúc còn sống, Bác Hồ rất quan tâm đến việc giáo dục truyền thống. Người còn sáng tác ra văn vần để giới thiệu về lịch sử nước ta. Bởi lịch sử vốn có sức mạnh to lớn trong công tác tư tưởng của Đảng. Thông qua lịch sử, chúng ta thấy được niềm tự hào chính đáng về Đảng ta, dân tộc ta. Suốt 75 năm phấn đấu trưởng thành, Đảng và nhân dân ta đã vượt qua biết bao chông gai thử thách mới có được thắng lợi vẻ vang. Một trong những nguyên nhân rất quan trọng để dân tộc ta chiến thắng, chính là nhờ chúng ta có truyền thống hàng ngàn năm lịch sử với những bài học kinh nghiệm quý giá được đúc kết trong quá trình dựng nước và giữ nước

       Ngày nay trong công cuộc xây dựng CNXH, mà trước mắt đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; chúng ta nhận thức rõ rằng việc phát huy tiềm năng, sức mạnh vốn có hiện tại luôn luôn gắn liền với việc khơi dậy nguồn sức mạnh của quá khứ. Bởi vì quá khứ, hiện tai, tương lai chỉ là một dòng chảy xuyên suốt, tuy biểu hiện có lúc khác nhau nhưng bản chất chỉ là một. Thực tế cho thấy rất nhiều cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương đã chăm lo đến công tác lịch sử trên tất cả các phương diện, từ việc chăm lo giáo dục cho thế hệ trẻ những truyền thống tốt đẹp của địa phương, xây dựng quy ước, hương ước của làng xã, phát huy truyền thống của các dòng họ, đến việc chăm lo khôi phục lại các giá trị văn hoá phi vật thể.v.v… nhưng trong đó đặc biệt phải nói tới việc tổ chức biên soạn lịch sử các Đảng bộ, lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng, lịch sử ngành, đoàn thể ở các địa phương.

        Trong những năm vừa qua, dưới sự chỉ đạo của các cấp uỷ đảng và chính quyền, công tác lịch sử ở Hà Tĩnh chúng ta đã đạt được nhiều kết quả tốt. Những bộ lịch sử có giá trị lớn như Lịch sử Đảng bộ Hà Tĩnh  2 tập, Lịch sử Hà Tĩnh 2 tập, Hà Tĩnh 30 năm kháng chiến, Một số trận đánh tiêu biểu của lực lượng vũ trang Hà Tĩnh, Làng cổ Hà Tĩnh, Di tích danh thắng Hà Tĩnh.v.v… là những bộ sách được các nhà nghiên cứu trong nước và địa phương trân trọng. Cho đến nay hầu hết các huyện thị trong tỉnh đã tổ chức biên soạn và xuất bản Lịch sử đảng bộ đến năm 2000. Một số ngành đã và đang tổ chức biên soạn lịch sử ngành, đoàn thể. Hầu hết các xã phường đang tổ chức sưu tầm, nghiên cứu biên soạn lịch sử địa phương. Tuy nhiên để có những cuốn sử có chất lượng, người viết phải có những hiểu biết cần thiết về phương pháp nghiên cứu biên soạn lịch sử; trả lời được viết sử là viết cái gì, viết sử khác với viết văn, viết báo, ghi chép sự kiện như thế nào, phải dùng phương pháp gì và ai có thể làm được việc đó …. Trong khi việc tổ chức biên soạn lịch sử đang được các cấp, các ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị, xã hội quan tâm, công tác lịch sử nói chung đang ngày một tác động tích cực đến tâm tư tình cảm, sức mạnh của cộng đồng, thì đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề cần được quan tâm giải quyết tốt.

         Từ thế kỷ 19, Các Mác đã nói một câu sâu sắc: "chỉ có một khoa học duy nhất đó là khoa học lịch sử". Từ đó chúng ta có thể hiểu được rằng làm sử là một công việc khoa học, đòi hỏi phải được đối xử khoa học. Muốn có một cuốn sử tốt nhất thiết cần phải được những người có hiểu biết về khoa học lịch sử tham gia. Viết sử là dựng lại lịch sử một cách chân thực để các thế hệ sau hiểu đúng bản chất của lịch sử đã diễn ra, giúp người đọc nhận ra được chổ đứng của mình để nhìn lại lịch sử một cách đúng đắn. Qua lịch sử người đọc không phải chỉ hiểu các sự kiện lịch sử đã diễn ra  như một sự liệt kê chắp nối  những sự kiện, mà điều quan trọng là chổ có thể  hiểu

được vì sao có được những sự kiện như vậy, bản chất của những sự kiện đó là gì và giữa các sự kiện lịch sử có mối quan hệ với nhau như thế nào; để từ đó rút ra cho mình những điều bổ ích nhất cho cuộc sống hiện tại. Để có thể dựng lại lịch sử một cách chân thực người viết cần có những hiểu biết cơ bản, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực khoa học; có phương pháp xem xét, chọn lựa và thể hiện của bộ môn khoa học lịch sử, không mảy may vì danh, lợi cá nhân trong khi nghiên cứu biên soạn lịch sử. Một cuốn sử viết sai bản chất vấn đề có thể gây nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ của cả một dân tộc; ngược lại một cuốn sử tốt có thể khơi dậy sức mạnh và niềm tự hào của một cộng đồng, hoặc cả dân tộc. Vì thế những người làm sử chân chính thường có bản chất trung thực, có bản lĩnh và lòng dũng cảm trong quá trình tái tạo lại lịch sử.

         Đảng ta, dân tộc ta, nhân dân ta, vô cùng biết ơn những người đã góp phần làm nên lịch sử, nhưng không phải bất cứ người nào đã góp phần làm nên lịch sử đều có thể viết được lịch sử. Nhiều đơn vị đã phải bỏ dở công trình chỉ vì người viết sử không có đủ những điều cần thiết, do vậy đã không xử lý được những phức tạp trong quá trình biên soạn, không thể vượt qua những đòi hỏi của thực tiễn, để chấp nhận sự tốn kém và lảng phí. Mặc dù những cuốn sử sau khi ra đời nó có thể tồn tại lâu dài, nhưng một cuốn sử không phản ánh đúng bản chất lịch sử, viết thiếu chính xác sẽ không có giá trị giáo dục truyền thống, vì vậy việc tổ chức nghiên cứu, biên soạn lịch sử phải được các cấp uỷ, chính quyền chỉ đạo chặt chẽ.

         Một điều cần quan tâm nữa là: làm sử cần có kinh phí cần thiết. Không thể hoàn tất một cuốn sử chỉ bằng sự quyết tâm và lòng nhiệt tình. Để viết một cuốn sử nhất thiết cần có nguồn tư liệu phong phú. Thời gian càng lùi xa nguồn tư liệu càng trở nên hiếm và quý, vì vậy người viết sử phải tổ chức đi sưu tầm, khai thác, xác minh, thẩm định tư liệu. Tư liệu càng chính xác thì việc thể hiện vào sử mới có sức thuyết phục cao. Việc khai thác tư liệu, sử dụng tư liệu các nguồn khác nhau, sử dụng tư liệu hồi ký, đưa tên các nhân vật vào lịch sử thế nào để cho một cuốn sử ra đời có giá trị lâu dài… đều có bộ môn khoa học lịch sử giải quyết, chứ không thể theo ý chủ quan của người viết. Hiện nay nhiều địa phương trong cả nước đã có những cách giải quyết khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương đơn vị tổ chức viết sử. Điển hình như Hà Tây mỗi bản thảo lịch sử của cơ sở đưa về thẩm định ở tỉnh đều được cấp thêm mười triệu đồng cho việc xuất bản.

        Để cho các cuốn sử xuất bản có chất lượng tốt, tránh bớt những sai sót cần được tổ chức thẩm định chu đáo. Ban Bí thư trung ương Đảng đã có chỉ thị số 15 - CT/TW ngày 28/8/2002 yêu cầu các địa phương "nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng phải bảo đảm tính đảng, tính khoa học và phục vụ đắc lực đường lối, nhiệm vụ chính trị hiện nay của Đảng". Trung ương đã có quy định về việc giao cho Ban Tuyên giáo các cấp giúp cấp uỷ tổ chức thẩm định các bản thảo lịch sử các Đảng bộ, ngành và đoàn thể. Bởi trong ban tuyên giáo các cấp có bộ phận chuyên trách công tác lịch sử theo quy định.  Tuy vậy vẫn còn một số đơn vị chưa chú ý thực hiện tốt. Nhiều cấp uỷ chưa chú ý đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác lịch sử theo quy  định của Ban Bí thư Trung ương, thậm chí có nơi còn bố trí cán bộ phụ trách công tác lịch sử nhưng chưa có những kiến thức đào tạo, bồi dưỡng cần thiết về lịch sử, vì thế ít nhiều đã ảnh hưởng hạn chế đến công tác giáo dục truyền thống của địa phương.

         Để góp phần làm tốt hơn công  tác  tư  tưởng trong Đảng bộ và nhân dân ta, không  thể không quan tâm đầu tư đúng mức về mọi mặt cho công tác lịch sử, bởi đó là một bộ phận không thể thiếu trong các binh chủng tư tưởng của Đảng. Làm tốt công tác lịch sử sẽ giúp chúng ta có điều kiện để tăng cường giáo dục truyền thống tốt đẹp của Đảng, quê hương và dân tộc; khơi dậy niềm tự hào, sức mạnh truyền thống to lớn vốn có của chúng ta. Làm tốt công tác lịch sử còn giúp cho mỗi người tăng thêm bản lĩnh tự tin trước mọi thử thách của cuộc sống. Quan tâm đúng mức công tác lịch sử là biểu hiện của lòng thuỷ chung với dân tộc, với sự nghiệp các bậc tiền bối của Đảng, là nhân tố quan trọng góp phần tạo nên sức mạnh của cả cộng  đồng quê hương, dân tộc trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay ./.

                                                                    Trần Quang Trung

                                                                                                                                                                              2007

                                                                            

Vài nét về phát triển kinh tế ở Hà Tĩnh trong chiến tranh phá hoại

VÀI NÉT VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở HÀ TĨNH

THỜI KỲ CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI

    Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ra phạm vi cả nước, Hà Tĩnh với vị trí địa lý của  mình đã trở thành  một địa bàn xung yếu của cuộc kháng chiến và là một trong những trọng điểm đánh phá của kẻ thù. Cùng với Nghệ An, Quảng Bình, Hà Tĩnh có trách nhiệm hết sức nặng nề trong việc làm cầu nối, chuyển tải sức mạnh của hậu phương ra tiền tuyến. Việc duy trì, kiến thiết những cơ sở kinh tế ở hậu phương nói chung, Hà Tĩnh nói riêng nhằm đáp ứng thường xuyên nhu cầu của cuộc kháng chiến là một vấn đề có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi ở chiến trường. Nhiệm vụ nói trên đặt ra cho đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh những yêu cầu lớn như sau:

      1. Bảo đảm chiến đấu vả phục vụ chiến đấu; cung cấp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến một cách đầy đủ nhất, bảo đảm mạch máu giao thông thông suốt từ  Bắc vào Nam trong bất kỳ tình huống nào.

      2. Bảo đảm mọi yêu cầu của cuộc kháng chiến tại địa phương, chống lại cuộc chiến tranh phá hoại và mọi thủ đoạn phá hoại khác của địch .

      3. Tích cực bảo vệ và kiến thiết các cơ sở kinh tế trong điều kiện để vừa phục vụ kháng chiến trước mắt, vừa chuẩn bị những nhân tố lâu dài cho công cuộc xây dựng đất nước sau khi chiến tranh kết thúc.

      Từ định hướng của những nghị quyết Trung ương và Tỉnh uỷ về việc chuyển hướng phát triển kinh tế trong điều kiện có chiến tranh, tình hình kinh tế Hà Tĩnh đã sớm có một bước chuyển đáng kể phù hợp với hoàn cảnh thời chiến trên tất cả các lĩnh vực. Trước hết, Hà Tĩnh đã chú trọng xây dựng và phát triển mạnh mẽ công nghiệp địa phương để đáp ứng những nhu cầu cấp bách do tình hình mới đặt ra như: lắp ráp tàu thuyền, cầu phà, sữa chữa xe máy, vũ khí, thiết bị kỷ thuật phục vụ chiến đấu, sản xuất các công cụ sản xuất và đồ dùng theo yêu cầu thời chiến của nhân dân, lực lượng vũ trang.v.v...

        Cùng với việc củng cố, trang bị thêm cho những cơ sở sản xuất cũ, tỉnh đã xây dựng được nhiều cơ sở công nghiệp mới . Một loạt xí nghiệp ra đời trong bối cảnh đó như xưởng cơ khí thông dụng, cơ khí sữa chữa ô tô, xí nghiệp thuỷ tinh, đóng thuyền, gạch ngói, sành sứ, đường, ép dầu lạc, xà phòng....

        Để phù hợp với thời chiến, tỉnh đã tập trung đầu tư cho các xí nghiệp, cơ sở công nghiệp, thủ công nghiệp có quy mô nhỏ, phân tán dựa vào dân. Các đơn vị sản xuất này yêu cầu phải có tính cơ động cao, di chuyển thuận lợi khi cần thiết, đảm bảo an toàn trong sản xuất  và phải nhằm vào khai thác  các tiềm năng tại chổ của các địa phương. Bên cạnh những cơ sở công nghiệp quốc doanh, tỉnh đã chú trọng xây dựng các hợp tác xã ở các địa bàn huyện và các tổ sản xuất nhỏ trong nông thôn.

        Trong suốt thời gian chống chiến tranh phá hoại lần thứ nhất (1964-1968), Hà Tĩnh đã bỏ ra một số vốn đáng kể để phát triển công nghiệp, bằng 149% tổng số vốn đầu tư cho công nghiệp trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Sau 4 năm chiến tranh, Hà Tĩnh đã xây dựng thêm 22 xí nghiệp mới, 9 hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp huyện và 160 tổ rèn trong các thôn xóm.

      Chiến tranh càng diễn ra ác liệt, kẻ địch thường xuyên tìm cách đánh phá các cơ sở sản xuất, công việc bảo vệ và phát triển công nghiệp địa phương càng hết sức khó khăn, phức tạp. Nhờ chủ trương đúng và sự nổ lực lớn của đội ngũ cán bộ, công nhân của tỉnh, công nghiệp, thủ công nghiệp của Hà Tĩnh chẳng những không bị sa sút mà trái lại còn đứng vững và phát triển. Giá trị tổng sản lượng công nghiệp địa phương đạt 28 triệu đồng năm 1964, đã tăng lên 39 triệu đồng năm năm 1974. Đặc biệt, trong những năm chiến tranh ác liệt nhất như năm 1967, tỉnh đã đạt 38.802.000 đồng, tăng 20%⁽¹⁾  so với trước chiến tranh phá hoại. Từ năm 1967, ngoài việc phát triển sản xuất phục vụ yêu cầu trong nước, Hà Tĩnh đã bước đầu mở mang một số ngành nghề phục vụ xuất khẩu như làm mành, đan mây.v.v...

       Đội ngũ công nhân cũng được phát triển mạnh về số lượng và chất lượng. Sau chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, Hà Tĩnh đã có 8.000 công nhân, tăng 100% so với ngày đầu cuộc chiến. Năm 1969, trong toàn ngành công nghiệp, Hà Tĩnh đã có 39 người có trình độ đại học, 319 người có trình độ trung cấp kỷ thuật⁽²⁾ . Nhìn chung công nghiệp và thủ công nghiệp Hà Tĩnh đã góp một phần quan trọng trong việc đáp ứng kịp thời những nhu cầu của cuộc kháng chiến, của lao động sản xuất và phục vụ đời sống của nhân dân.

        Trên mặt trận nông nghiệp, Hà Tĩnh cũng có những nổ lực phi thường để giữ vững sản xuất trong điều  kiện vừa phải chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt, vừa phải đương đầu với bom đạn Mỹ. Kẻ địch đã đánh 1419 lần vào đồng ruộng, 118 lần vào các nông trường,1169 lần vào các công trình thuỷ lợi, phá huỷ 6500 ha diện tích sản xuất lương thực. Chỉ riêng trong 4 năm từ 1964 đến 1968 đã có 703 trong số 745 hợp tác xã bị địch đánh phá, có những Hợp tác xã bị chúng đánh tới mức độ huỷ diệt.

         Trước tình hình đó, Tỉnh uỷ đã đề ra nghị quyết khẩn cấp chỉ rõ những vấn đề lớn trước mắt và tập trung chỉ đạo đẩy mạnh việc phát triển nông nghiệp để đạt mục tiêu tự túc lương thực. Tỉnh uỷ nêu khẩu hiệu: " Hà Tĩnh tự túc được lương thực là đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" (2). Theo phương hướng đó, Hà Tĩnh đã dấy lên phong trào quần chúng mạnh mẽ, tập trung vào những chiến dịch lớn trong nông nghiệp như: thuỷ lợi, phân bón, xây dựng điểm cơ khí nhỏ phục vụ nông nghiệp, xây dựng điểm tăng sản, phát triển chăn nuôi, phát triển rau màu.v.v... Chỉ tính 90 ngày của chiến dịch thuỷ lợi Bồng Sơn, Hà Tĩnh đã huy động 95.000 thanh niên tham gia, đào đắp được 10.234..840 m³  đất, đưa diện tích được tưới nước lên 28.000ha, đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Cùng với chiến dịch thuỷ lợi, những chiến dịch khác cũng đã mang lại hiệu quả thiết thực như chiến dịch trồng sắn năm 1967; chiến dịch sản xuất rau màu chống giáp hạt Đông - Xuân 1967-1968.v.v... Qua đó, diện tích trồng khoai đã tăng từ 18.000ha lên 20.000ha, diện tích trồng sắn  tăng từ 3.000ha lên 7.000ha....(3). Ngay trong những ngày bom đạn ác liệt, Hà Tĩnh còn khai thác được hàng chục ngàn m³ gỗ cùng hàng chục ngàn tấn muối mỗi năm. Nhiều hợp tác xã đánh cá bị địch phá hoại 80% đến 90% thuyền lưới vẫn bám biển sản xuất. Các đàn gia súc gia cầm trong tỉnh vẫn được duy trì và phát triển, cung cấp kịp thời hàng ngàn tấn thịt mỗi năm cho lực lượng vũ trang, cán bộ và nhân dân trong  tỉnh và cho các chiến trường khác.

       Phát triển kinh tế ở Hà Tĩnh trong những năm chống chiến tranh phá hoại của Mỹ còn rất nhiều vấn đề chưa thể phản ánh đầy đủ trong phạm vi bài viết này, như việc tổ chức di dân trong chiến tranh, vấn đề phát triển giao thông trong thời chiến, tổ chức lực lượng bán vũ trang trong các xí nghiệp, lâm trường, tổ chức cơ động sản xuất trong một số HTX nông nghiệp.v.v... Tuy vậy, với một số tìm hiểu trên đây, bước đầu chúng ta cũng có thể nêu lên một vài suy nghĩ như sau:

        1. Chủ trương phát triển kinh tế trong điều kiện có chiến tranh ở Hà Tĩnh là hoàn toàn đúng đắn và là một trong những nhân tố tạo nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ ở địa phương. Thực tế cho thấy, trong điều kiện kẻ địch ném hàng vạn tấn bom đạn xuống địa phương, hàng vạn thanh niên phải lên đường nhập ngũ (năm cao như 1972 có 12.417 người), nếu không có sự duy trì và phát triển về mặt kinh tế chắc chắn sẽ không có đủ lương thực, thực phẩm phục vụ chiến đấu ở địa phương, không thể một lúc gom góp huy động  hàng vạn ngày công với 5 nghìn tấn gạo, 1000 tấn thịt phục vụ chiến trường như tháng 5 năm 1966, không thể ứng cứu kịp thời cho bộ đội đường 9 khi khẩu phần bị giảm xuống chỉ còn 100g / người mỗi ngày vào tháng 9 năm 1968.

          2. Chiến tranh làm đảo lộn nhiều mặt trong đời sống xã hội, do đó để thích nghi và đáp ứng yêu cầu của thời chiến, Hà Tĩnh đã không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo tổ chức, chỉ huy của mình trong xây dựng và phát triển kinh tế địa phương.  Ngày ấy dã có những làng như Tiến Lộc (Can Lộc) viết đơn xin dời làng để  làm đường cho xe qua; đã có những lúc Hà Tĩnh huy động hàng vạn người lên công trường thuỷ lợi, đắp đê chống lũ lụt; có những đơn vị bám trụ suốt ngày đêm dưới trọng điểm đánh phá của kẻ thù mà không mảy may do dự. Qua thử thách của chiến tranh, quần chúng càng tin tưởng ở sự lãnh đạo của Đảng, sức mạnh của quần chúng càng được tổ chức chặt chẽ và phát huy cao hơn. Nếu năm 1965 ở Hà Tĩnh mới có 89,1% nông dân tham gia Hợp tác xã thì đến năm 1968 đã có 96% nông dân tham gia. Chính trên cơ sở giác ngộ của quần chúng, năng lực tổ chức chỉ huy của con người được nâng cao và thông qua các tổ chức kinh tế tập thể mà Hà Tĩnh làm tốt được việc huy động nhân tài vật lực cho cuộc kháng chiến, thực hiện chính sách hậu phương quân đội, xây dựng lực lượng sẵn sàng chiến đấu, nếp sống kỷ cương trong điều kiện chiến tranh.

        3. Phát triển kinh tế gắn với chiến đấu và phục vụ chiến đấu là sự phát huy truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc trong điều kiện mới. Khẩu hiệu  "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", " Tay cày tay súng, tay búa tay súng".v.v... thật sự đã biến thành hành động của quần chúng dưới thời chống Mỹ. Nhìn lại những chặng đường đã qua, Hà Tĩnh càng thấy quý trọng và tự hào về những thành quả đạt được trên lĩnh vực phát triển kinh tế, những thành quả đã từng phải đổi bằng xương máu và góp phần cùng cả nước giành thắng lợi oanh liệt trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. /.

                                                            Trần Quang Trung

                                               Tạp chí Lịch sử quân sự số 3 / 1994

    

      

Chuyển dịch cơ cấu Kinh tế Ở Hà Tĩnh

TẬP TRUNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ LÀ YẾU TỐ QUAN TRỌNG ĐỂ PHÁT HUY VAI TRÒ LIÊN MINH

CÔNG-NÔNG-TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH

CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở HÀ TĨNH

                                                              ----

      Ăng ghen đã từng nói: “Lịch sử tất cả các xã hội cho đến nay (lịch sử thành văn) chỉ là lịch sử đấu tranh giai cấp”⁽¹⁾. Mỗi giai cấp muốn giành chiến thắng phải tìm cách liên minh với mọi lực lượng, lôi kéo họ về phía mình. Đó là điều hiển nhiên của lịch sử. Cuộc đấu tranh của Đảng và nhân dân ta trong suốt 75 năm qua đã chứng minh điều đó.

       Đối với Hà Tĩnh, một vùng đất phên dậu phía Nam đất nước xa xưa, là cầu nối 2 miền Nam Bắc trong thời hiện đại. Trong mọi cuộc kháng chiến chống ngoại xâm và công cuộc xây dựng quê hương đất nước, người Hà Tĩnh vẫn luôn gắn kết với nhau, nêu cao ý thức cộng đồng để làm nên những sự nghiệp lớn. Biểu hiện cao nhất của ý thức cộng đồng ấy là : liên minh công-nông-trí thức bao giờ cũng được cộng đồng trân trọng, coi đó là lực lượng chủ yếu của địa phương. Chẳng hạn trong kháng chiến chống Pháp rất nhiều trí thức Hà Tĩnh đã có đóng góp lớn cùng công nhân trong các An toàn khu. Trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước nhiều trí thức văn nghệ sĩ đã cùng công nông ra mặt trận. Trong công cuộc đổi mới trí thức Hà Tĩnh đã nắm giữ hầu hết các trọng trách ở địa phương. Nhiều người đã có sáng tạo trong lao động sản xuất, mang lại lợi ích cho địa phương, cùng với công nhân, nông dân đưa quê hương từng bước phát triển. Nhờ đó thu nhập GDP của tỉnh đã tăng từ chổ bình quân 90 USD/ người (1992) lên hơn 200 USD (2002).

       Sự liên minh gắn kết giữa công-nông-trí thức Hà Tĩnh có nguồn gốc lịch sử lâu đời: đó là sự gắn kết giữa các lực lượng có cùng nguồn gốc xuất thân, hay nói cách khác công nhân và trí thức Hà Tĩnh có nguồn gốc từ nông dân. Hơn nữa họ từng  có cùng kẻ thù chung là đế quốc và phong kiến; cùng sinh ra và lớn lên trong một vùng đất thiên nhiên khắc nghiệt , lại thường xuyên phải chống chọi với giặc ngoại xâm. Hoàn cảnh ấy đã làm cho họ xây đắp được truyền thống anh dũng ngoan cường trong chiến đấu, cần cù nhẫn nại trong lao động sản xuất; dần dần hình thành nên những tố chất gắn kết của các lực lượng trong cộng đồng, mà trước hết là sự liên minh giữa công- nông-trí thức.

            Tuy nhiên, lịch sử đã chuyển sang giai đoạn mới, mỗi giai cấp bên cạnh quyền lợi chung, đều phải chăm lo xây dựng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Liên minh cũng đặt  ra nhiều vấn đề mới cả về nội dung, hình thức và điều  kiện.Nội dung liên minh lúc này là để cùng nhau chống lại mọi bất công xã hội, xoá bỏ nghèo nàn lạc hậu, thực hiện công cuộc đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Hình thức liên minh không  còn  chỉ  là  sự  tập

 trung lực lượng mà là sự phối hợp với nhau, hợp tác với nhau, hỗ trợ nhau để cùng phát triển. Điều kiện mới là có sự lãnh đạo của Đảng, có sự quản lý Nhà nước trong cơ chế thị trường sản xuất hàng hoá nhiều thành phần. Do đó để các giai cấp cùng phát huy sức lực, giải phóng được sức lao động của mình, thì yếu tố Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo và sự quản lý của Nhà nước có ý nghĩa quyết định nhất. Đảng và Nhà nước phải đảm bảo định hướng và mở ra  những cơ hội mới cho việc phát huy cao nhất vai trò của liên minh công-nông-trí thức trong giai đoạn mới. Cũng như các địa phương khác, trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá yêu cầu cơ bản đối với chúng ta là phải kiên quyết làm chuyển biến 2 vấn đề cơ bản: đó là cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động. Phải thay đổi cơ cấu kinh tế từ kinh tế tiểu nông sản xuất nhỏ, tự cung, tự cấp sang cơ cấu kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, từng bước chuyển dần sang nền kinh tế công nghiệp, để nước ta cơ bản là nước công nghiệp vào năm 2020; đồng thời phải chuyển cơ cấu lao động giản đơn, thủ công sang lao động có kỷ thuật và hiện đại. Trong 2 vấn đề đó thì vấn đề có ý nghĩa then chốt là phải nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Vì suy cho cùng thì công nghiệp hoá là chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ. Thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế sẽ thúc đẩy các lực lượng đi đến gắn kết nhau hơn, gần gủi nhau hơn, liên minh chặt chẽ hơn. Lê Nin đã từng chỉ ra rằng: “Nhiệm vụ của CNXH là làm cho công nghiệp và nông nghiệp gần gủi nhau và thống nhất với nhau”⁽²⁾.

     Trên phương hướng tiếp cận ấy chúng ta có thể nhận thấy bản chất của vấn đề, nội hàm của việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế như sau:

     1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trước hết làm thay đổi cơ cấu kinh tế, làm biến đổi các thành phần kinh tế. Khi lực lượng sản xuất, các thành phần kinh tế thay đổi  sẽ kéo theo sự thay đổi cơ cấu giai cấp. Nông dân có thể chuyển thành công nhân và một bộ phận sẽ gia nhập đội ngũ trí thức. Đó là biểu hiện đầu tiên của sự gắn bó không thể tách rời giữa các giai cấp công-nông- trí thức.

    2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chắc chắn sẽ dẫn đến sự thay đổi tỷ trọng trong thu nhập kinh tế quốc dân. Từ một nền kinh tế nông nghiệp như Hà Tĩnh thì sự chuyển dịch đó tất yếu sẽ làm tăng công nghiệp. Khi công nghiệp có vị trí, chắc hẳn sẽ kéo theo vai trò của công nhân áo trắng, đó là sự thúc đẩy vai trò của trí thức trong công nghiệp.

     3. Chuyển dich cơ cấu kinh tế tất yếu đòi hỏi cao ở lao động kỷ thuật. Một lực lượng mới sẽ xuất hiện đó là đội ngũ quy hoạch, quản lý sản xuất, lao động kỷ thuật, chế biến, xuất khẩu sản phẩm…Theo đó đội ngũ trí thức có cơ hội để phát triển và phát huy vai trò to lớn của mình.

     4. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế điều quan trọng là sẽ tạo ra môi trường kinh tế xã hội để các giai cấp phát huy cao độ năng lực lao động của mình. Lao động thủ công sẽ từng bước được trang bị, trở thành lao động kỷ thuật. Công nhân ngày một phát triển trong các cơ sở công nghiệp. Yêu cầu nhiên cứu, đào tạo ngày một cao, trí thức

ngày càng có điều kiện để gắn kết với lao động sản xuất, nhất là khi khoa học công nghệ đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp.

      Sau hơn 14 năm tái lập tỉnh đến nay, dưới sự lãnh đạo của đảng bộ tỉnh, Hà Tĩnh đã bước đầu tạo được những bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực. Tỷ trọng thu nhập GDP đã có những thay đổi căn bản. Chỉ tính trong 5 năm từ 1996 đến năm 2001: nông nghiệp giảm từ 63,5% xuống còn 51%, công nghiệp và xây dựng tăng từ 10,7% lên 14%; dịch vụ thương mại tăng từ 25,8% lên 30%. Cùng với nó cơ cấu giai cấp đã có sự thay đổi bước đầu: nông dân từ 95% xuống còn 91%; trí thức từ 6.000 người (năm 1996) đã tăng lên 16.000 người (năm 2002); công nhân tăng từ  3 vạn (1992) lên 5 vạn (2002). Đặc biệt trong những năm gần đây, khi bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tình hình kinh tế của Hà Tĩnh lại càng có những bước chuyển biến tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm tăng 8,6 %. Cơ cấu GDP đang chuyển dịch theo hướng tăng trưởng trong các ngành công nghiệp dịch vụ. Đến cuối năm 2004, tỷ trọng Nông, Lâm, Ngư nghiệp chỉ còn 43,9%. Công nghiệp xây dựng đạt 20,26% và thương mại, dịch vụ đạt 35,8%. Đó là những nhân tố cơ bản làm biến đổi nhanh hơn cơ cấu các thành phần xã hội, làm gắn kết ngày càng chặt chẽ hơn giữa các giai cấp công, nông và trí thức của Hà Tĩnh.

       Trong những năm tới, chúng ta đang phấn đấu tích cực để làm chuyển biến cơ cấu kinh tế một cách mạnh mẽ hơn, chắc chắn trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế ấy, công nhân và trí thức chúng ta sẽ có những bước phát triển nhanh chóng, ngày càng hướng vào việc phục vụ phát triển kinh tế xã hội địa phương.

       Như vậy, chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ làm thay đổi cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùng kinh tế và thành phần kinh tế. Những thay đổi đó sẽ kéo theo sự thay đổi  cơ cấu thành phần giai cấp. Đồng thời việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ làm cho nền kinh tế địa phương có cơ cấu hợp lý hơn, kinh tế phát triển hơn và do đó sẽ nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của toàn xã hội, trong đó trước hết là công nhân, nông dân, trí thức- những người lao động trực tiếp. Vì vậy, sẽ làm cho các giai cấp này càng ra sức phấn đấu một cách tích cực hơn. Đó chính là cội nguồn của vấn đề gắn kết công nhân, nông dân, trí thức với nhau. Tập trung chuyển dịch cơ cấu kính tế sẽ là yếu tố quan trọng để phát huy vai trò liên minh công- nông- trí thức trong thời kỳ Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá nói chung, ở Hà Tĩnh nói riêng.

________________________

(1) Mác- Ăng ghen Tuyển tập, tập I, NXB Hà Nội 1962, trang 18.

(2) Lê Nin toàn tập, tập 42, NXB Mátcơva 1977, trang 18.

               

                                                          Th. S  Trần Quang Trung

                                               

              Thông tin khoa học và cuộc sống số đặc biệt kỷ niệm 10 năm thành lập

                     Liên hiệp các hội KH&KT Hà Tĩnh (27/5/1995 – 27/5/2005)

       

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

n©ng cao n¨ng lùc tù b¶o vÖ lµ vÊn  ®Ò cÊp thiÕt  trong viÖc thùc hiÖn ph¸p lÖnh  b¶o vÖ quyÒn lîi                              ng­êi tiªu dïng hiÖn nay

                                                        --------------

        TrÇn Quang Trung

B¶o vÖ ngµy cµng tèt h¬n quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng lµ yÕu tè cùc kú quan träng thÓ hiÖn tÝnh ­u viÖt cña chÕ ®é XHCN. Quèc héi n­íc ta ®· cã Ph¸p lÖnh sè 13/1999 ban hµnh ngµy 17/4/1999 nh»m môc ®Ých b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi tiªu dïng trong x· héi chóng ta.

Ph¸p lÖnh ®· chØ râ ®©y lµ vÊn ®Ò thuéc tr¸ch nhiÖm chung cña toµn x· héi, cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc kinh tÕ, chÝnh trÞ, chÝnh trÞ - x· héi; x· héi - nghÒ nghiÖp, ®¬n vÞ vò trang vµ mäi c¸ nh©n. §Æc biÖt ë ®iÒu 12 cña Ph¸p lÖnh còng ghi râ “Ng­êi tiªu dïng cã tr¸ch nhiÖm tù b¶o vÖ m×nh trong viÖc tiªu dïng hµng ho¸, dÞch vô; thùc hiÖn ®óng h­íng dÉn vÒ ph­¬ng ph¸p sö dông hµng ho¸, dÞch vô; kh«ng ®­îc tiªu dïng hµng ho¸, dÞch vô g©y tæn h¹i ®Õn m«i tr­êng, tr¸i víi thuÇn phong mü tôc, g©y nguy h¹i ®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ cña m×nh vµ céng ®ång”.

Nh­ vËy, bªn c¹nh tr¸ch nhiÖm cña Nhµ n­íc, tæ chøc kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi th× viÖc n©ng cao n¨ng lùc tù b¶o vÖ lµ vÊn ®Ò cã vÞ trÝ v« cïng quan träng trong viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng.

HiÖn nay, trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr­êng, s¶n xuÊt hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn ®ang ngµy mét ph¸t triÓn. NÒn kinh tÕ Êy ®ang ®i theo ®Þnh h­íng XHCN. Nh­ng khi mµ c«ng t¸c qu¶n lý cña Nhµ n­íc chóng ta, bªn c¹nh xu h­íng ngµy mét hoµn thiÖn, cßn béc lé nh÷ng bÊt cËp, s¬ hë, nhiÒu rñi ro vÉn th­êng xÈy ra, th× viÖc lµm sao ®Ó b¶o vÖ tèt quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng cßn lµ mét c©u hái lín, ®ang ®Æt ra ngµy mét cÊp b¸ch viÖc n©ng cao n¨ng lùc tù b¶o vÖ ®èi víi ng­êi tiªu dïng trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc. Cã thÓ ®©y cßn lµ mét ®Ò tµi kh¸ phong phó, bëi cã rÊt nhiÒu yÕu tè t¹o nªn n¨ng lùc tù b¶o vÖ cña ng­êi tiªu dïng. Song còng cã nh÷ng vÊn ®Ò th­êng xuyªn  kh«ng thÓ kh«ng quan t©m ®ã lµ:

Ng­êi tiªu dïng cÇn thiÕt ph¶i g¾n m×nh trong c¸c tæ chøc, ®oµn thÓ vµ c¸c tæ chøc, ®oµn thÓ ph¶i th­êng xuyªn ch¨m lo tæ chøc båi d­ìng, n©ng cao nh÷ng hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cho ng­êi tiªu dïng, gióp ng­êi tiªu dïng n¾m b¾t d­îc quy luËt häat ®éng, nh÷ng quy ®Þnh cña Nhµ n­íc trong viÖc tæ chøc s¶n xuÊt, kinh doanh, tù m×nh ®ñ søc lùa chän nh÷ng ph­¬ng ¸n tiªu dïng thÝch hîp nhÊt. Qua ®ã gióp cho ng­êi tiªu dïng tr¸nh ®­îc nh÷ng l·ng phÝ kh«ng cÇn thiÕt, kh«ng bÞ cho¸ng ngîp, lóng tóng tr­íc nh÷ng c¸m dç cña c¸c m¸nh líi tiÕp thÞ  dèi tr¸ vµ sù ®a d¹ng cña c¸c lo¹i h×nh hµng ho¸ tiªu dïng trªn thÞ tr­êng.

MÆt kh¸c, c¸c tæ chøc ®oµn thÓ còng th«ng qua ho¹t ®éng cña m×nh mµ  gi¸o dôc nh÷ng nhµ s¶n xuÊt kinh doanh n©ng cao uy tÝn nghÒ nghiÖp, t×m nguån lîi chÝnh ®¸ng, lµm ¨n cã ch÷ tÝn l©u dµi. §ång thêi ph¶i th­êng xuyªn ®Êu tranh chèng l¹i c¸c ho¹t ®éng gian lËn th­¬ng m¹i.. Mäi thµnh viªn trong céng ®ång x· héi cã tr¸ch nhiÖm tham gia tÝch cùc theo dâi, ph¸t hiÖn tè gi¸c nh÷ng phÇn tö kinh doanh hµng gi¶, hµng kÐm phÈm chÊt, thu lîi trªn ®au khæ cña kh¸ch hµng.

H¬n ai hÕt, quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng g¾n chÆt víi chÊt l­îng hµng tiªu dïng vµ do chÊt l­îng hµng tiªu dïng ¶nh h­ëng trùc tiÕp. V× thÕ n©ng cao n¨ng lùc hiÓu biÕt vÒ chÊt l­îng hµng tiªu dïng cho kh¸ch hµng lµ vÊn ®Ò kh«ng thÓ t¸ch rêi khi nãi ®Õn viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng. Trong thêi ®¹i bïng næ c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ cña nÒn kinh tÕ tri thøc, ng­êi tiªu dïng muèn tù b¶o vÖ tÊt yÕu ph¶i th­êng xuyªn ch¨m lo häc tËp, n©ng cao tr×nh ®é hiÓu biÕt c¬ b¶n vÒ khoa häc kü thuËt ®Ó tõ ®ã n©ng cao tr×nh ®é ph©n biÖt chÊt l­îng, ­u thÕ cña c¸c lo¹i hµng ho¸ tiªu dïng, bªn c¹nh c¸i gièng nhau, c¸i thÓ hiÖn gièng nh­ thËt cña c¸c lo¹i hµng gi¶, hµng nh¸i kÐm phÈm chÊt còng sÏ cã nh÷ng chi tiÕt, nh÷ng ®Æc ®iÓm, biÓu hiÖn kh¸c. §ã lµ c¸i mµ ng­êi b¸n, chñ kinh doanh qua ®ã ph©n ®Þnh møc ®é gi¸ c¶ kh¸c nhau. Ng­êi tiªu dïng buéc ph¶i v­¬n lªn t×m hiÓu, n¾m lÊy ®Æc ®iÓm ®ã mµ xö lý, quyÕt ®Þnh khi mua c¸c lo¹i hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng. §iÒu nµy ®ßi hái ng­êi tiªu dïng tiÕp cËn th«ng tin  vµ cµng ph¶i g¾n bã víi c¸c sinh ho¹t, ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc ®oµn thÓ. Th«ng qua sinh ho¹t cña tæ chøc ®oµn thÓ mµ häc hái, trao ®æi kinh nghiÖm, tranh thñ t­ vÊn, tÝch luü nh÷ng kiÕn thøc cÇn thiÕt trong s¶n  xuÊt, tiªu dïng hµng ho¸, ph©n biÖt chÊt l­îng hµng ho¸, n¾m b¾t nguån gèc, uy tÝn cña tõng lo¹i hµng ho¸ tiªu dïng. §©y lµ ®ßi hái lín th­êng xuyªn ®èi víi ng­êi tiªu dïng vµ lµ ®Æc ®iÓm hoµn  toµn kh¸c so víi thêi kú kinh tÕ tù cung tù cÊp, ®ãng cöa khÐp kÝn tr­íc ®©y.

§Ó tr¸nh ®­îc nh÷ng nhÇm lÉn ®¸ng tiÕc, ng­êi tiªu dïng cßn ph¶i quan t©m ®Õn mét vÊn ®Ò cã tÝnh nguyªn t¾c ®ã lµ tiªu dïng hµng ho¸ cã ®Þa chØ, cã nh·n m¸c ®¨ng ký hîp ph¸p, cã nguån gèc râ rµng, ®Õn víi nh÷ng c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh ®¸ng tin cËy; kh«ng v× gi¸ rÏ mµ ch¹y theo hµng ngo¹i, hµng tr«i næi  kh«ng ®­îc sù kiÓm duyÖt cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc. Trong khi hiÖn nay rÊt nhiÒu mÆt hµng s¶n xuÊt trong n­íc ®· ®¹t chÊt l­îng cao, ®­îc cÊp chøng chØ tiªu chuÈn chÊt l­îng, ®ang kh«ng ngõng më réng ra thÞ phÇn thÕ giíi.

Nh­ng mét thùc tÕ ®ang diÔn ra lµ ng­êi tiªu dïng vÉn hµng ngµy ®øng tr­íc nh÷ng thö th¸ch gay g¾t, cã c¶ yÕu tè quyÕt ®Þnh sù sèng cßn. §ã lµ viÖc xuÊt hiÖn trªn thÞ tr­êng nhiÒu mÆt hµng thiÕt yÕu nh­ hoa qu¶, thùc phÈm, thuèc ch÷a bÖnh ... kÐm phÈm chÊt, mang yÕu tè ®éc h¹i, kh«ng an toµn, ®e do¹ ®Õn sinh m¹ng con ng­êi. ChØ trong dÞp tÕt nguyªn ®¸n T©n Tþ n¨m 2002, §oµn kiÓm tra liªn ngµnh kiÓm tra 278 hé kinh doanh ®· cã 79 hé vi ph¹m quy ®Þnh. §oµn ®· xö ph¹t vµ thu håi 1.000 èng thuèc diÖt chuét cÊm l­u hµnh, 62 chai r­îu gi¶, 90 gãi thuèc ch÷a bÖnh qu¸ h¹n, 65 kg xµ phßng gi¶hiÖu « m«…§iÒu nµy ®ßi hái ng­êi tiªu dïng ph¶i dùa vµo c¬ quan chøc n¨ng cña Nhµ n­íc gi¸m ®Þnh, xö lý, nh­ng ®ång thêi còng cÇn ph¶i th­êng xuyªn s¸ng t¹o nh÷ng h×nh thøc qu¶n lý riªng mang tÝnh céng ®ån, tham gia nh÷ng h×nh thøc tæ chøc tù qu¶n cña nh©n d©n. Thùc tÕ cho thÊy nhiÒu h×nh thøc ho¹t ®éng tù qu¶n cña nh©n d©n ®· cã t¸c dông tÝch cùc mang l¹i lîi Ých thiÕt thùc cho ng­êi tiªu dïng.

Nh÷ng n¨m gÇn ®©y trªn ®Þa bµn Hµ TÜnh, c¸c c¬ quan chøc n¨ng qu¶n lý Nhµ n­íc nh­ chi côc §o l­êng chÊt l­îng, lùc l­îng C«ng an nh©n d©n, Qu¶n lý thÞ tr­êng, Chi côc b¶o vÖ thùc vËt, Chi côc thó y v.v... ®· ho¹t ®éng tÝch cùc nh»m b¶o vÖ ngµy cµng tèt h¬n quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng. Nh­ng thùc tÕ cho thÊy ng­êi tiªu dïng vÉn kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng mÊt m¸t thiÖt thßi trong viÖc sö dông, tiªu dïng hµng ho¸ dÞch vô. HiÖn t­îng hµng gi¶, hµng nh¸i, kÐm phÈm chÊt vÉn cßn xuÊt hiÖn, ®Æc biÖt trong c¸c lÜnh vùc ph©n bãn, thuèc b¶o vÖ thùc vËt, thuèc ch÷a bÖnh, c¸c gièng c©y trång, vËt nu«i, hµng ho¸ thùc phÈm, chÊt l­îng c«ng tr×nh x©y dùng ... ®ang lµ nçi lo cña mäi ng­êi. Trong mét ®ît kiÓm tra liªn ngµnh th¸ng 2 n¨m 2002, kiÓm tra 195 hé kinh doanh ®oµn ®· thu håi 206 chai r­îu vµ n­íc gi¶i kh¸t, 123 gãi b¸nh kÑo c¸c lo¹i qu¸ h¹n vµ kÐm chÊt l­îng sö dông, 900 èng diªm thèng nhÊt gi¶, 200 gãi thuèc giun s¸n lîn gi¶ … ®· xö lý 40 tr­êng hîp vi ph¹m víi tæng sè tiÒn ph¹t lªn tíi 6.550.000®. Trong khi ®ã c¸c c¬ quan chøc n¨ng cßn gÆp nhiÒu bÊt cËp trong viÖc x©y dùng ®éi ngò, ph­¬ng tiÖn, thiÕt bÞ kiÓm ®Þnh ®o l­êng chÊt l­îng ... Thªm vµo ®ã lµ sù h¹n chÕ nh÷ng hiÓu biÕt th«ng th­êng cña ng­êi tiªu dïng, t©m lý s¶n xuÊt nhá ­a dïng hµng ho¸ rÎ tiÒn trong nh©n d©n vÉn cßn phæ biÕn. §ã lµ nh÷ng nh©n tè t¹o nªn m«i tr­êng tån t¹i cho c¸c ho¹t ®éng gian lËn th­¬ng m¹i, kinh doanh hµng ho¸ dÞch vô vi ph¹m ph¸p lÖnh cña Nhµ n­íc vÒ b¶o vÖ quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng.

Trong hoµn c¶nh Êy ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña ng­êi tiªu dïng cµng ®Æt ra ®ßi hái lín ®èi víi c¸c cÊp uû §¶ng, chÝnh quyÒn vµ ®oµn thÓ nh©n d©n. ViÖc t¨ng c­êng h¬n n÷a sù l·nh ®¹o, kiÓm tra cña cÊp uû §¶ng, n©ng cao hiÖu qu¶ qu¶n lý cña Nhµ n­íc ë c¸c cÊp, c¸c ngµnh, sù tham gia gi¸m s¸t cña c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n mét c¸ch th­êng xuyªn, cïng víi viÖc xö lý nghiªm vµ døt ®iÓm c¸c vô vi ph¹m ph¸p lÖnh cña Nhµ n­íc sÏ lµ nh©n tè cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh trong viÖc thóc ®Èy n©ng cao hiÖu qu¶ b¶o vÖ quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña ng­êi tiªu dïng hiÖn nay.

Tuy vËy cã mét viÖc kh«ng thÓ kh«ng ®­îc ®Æt lªn th­êng xuyªn ®ã lµ: Ng­êi tiªu dïng ph¶i lu«n quan t©m ®Õn viÖc tù b¶o vÖ m×nh ë bÊt cø ë ®©u vµ bÊt cø lÜnh vùc tiªu dïng hµng ho¸, dÞch vô nµo. Nh­ vËy th× ph¸p lÖnh b¶o vÖ quyÒn lîi ng­êi tiªu dïng míi ®­îc thùc thi cã hiÖu qu¶ cao nhÊt./.

                                                                                  2005

                                   --------------------------

                                                             

x